Chủ động ứng phó với khô hạn

Đầu tư nâng chất công trình thủy lợi

Công trình hồ đập thủy lợi Bù Tam thuộc xã Hưng Phước, huyện Bù Đốp được đầu tư xây dựng với tổng kinh phí gần 51 tỷ đồng, dung tích hồ chứa khoảng 2,8 triệu mét khối nước. Cùng với công trình hồ đập còn có 4,5km kênh mương nội đồng dẫn nước tưới tiêu cho gần 300 ha đất nông nghiệp. Công trình hoàn thành tích nước phục vụ tưới tiêu vào năm 2023. Từ khi công trình được bàn giao và đưa vào sử dụng đã giúp hoạt động sản xuất của người dân được nâng lên.

Dù đang là cao điểm mùa khô, nhưng đồng ruộng ở ấp Bù Tam, xã Hưng Phước vẫn xanh mướt vì không thiếu nước sản xuất

Điển hình 2 sào ruộng của gia đình chị Thị Vân ở ấp Bù Tam, xã Hưng Phước trước đây chỉ làm được 1 vụ, nhưng từ khi có nước, gia đình chị làm 2 vụ, thậm chí 3 vụ/năm. Không những vậy, năng suất lúa cũng được nâng lên nhiều so với trước. Nhờ vậy, kinh tế gia đình chị Vân cũng như hàng trăm hộ dân có đất sản xuất sau đập Bù Tam dần ổn định hơn. Chị Thị Vân chia sẻ: “Mấy năm trước, ruộng lúa của gia đình chỉ làm được 1 vụ vào mùa mưa. Nay có nước từ đập thủy lợi nên làm được 2-3 vụ/năm, năng suất lúa cũng cao hơn, hiện gia đình không còn lo thiếu gạo ăn nữa”.

Năm 2017, công trình đập tràn M26 thuộc ấp Điện Ảnh, xã Phước Thiện, được huyện Bù Đốp đầu tư nạo vét, nâng cấp dung tích hồ chứa lên 200 ngàn mét khối và xây mới 1,64km kênh mương nội đồng. Nhờ vậy, gần 40 ha ruộng lúa cùng nhiều diện tích cây trồng khác phía sau đập luôn đảm bảo nguồn nước tưới dù đang là cao điểm mùa khô. Đối với công trình thủy lợi sau Cần Đơn, huyện Bù Đốp cũng đầu tư xây mới 6km kênh mương nội đồng nối dài, nâng tổng chiều dài kênh mương nội đồng của công trình lên 25km, phục vụ tưới tiêu cho gần 3.000 ha cây trồng.

Nhờ nâng cấp và xây mới kênh mương nội đồng công trình đập tràn M26, nhiều cánh đồng lúa ở huyện biên giới Bù Đốp tăng từ 2-3 vụ/năm

Trong năm qua, huyện Bù Đốp đã triển khai tu sửa, nạo vét 17,8km kênh mương nội đồng. Ông Trần Văn Thành, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Bù Đốp cho biết: “Trong vài năm trở lại đây, huyện đã đầu tư xây dựng và cải tạo, nâng cấp một số công trình thủy lợi nhằm đảm bảo dung tích chứa và cung cấp nước phục vụ sản xuất. Trong đó, đập thủy lợi Bù Tam là một trong những công trình lớn thuộc cụm công trình thủy lợi vùng miền núi, biên giới. Song song đó, huyện cũng đã đầu tư nạo vét kênh mương nội đồng để đảm bảo cung cấp nước phục vụ sản xuất cho người dân”.

Điều tiết, sử dụng nước hợp lý

Hiện dù là cao điểm mùa khô nhưng bà Lưu Thị Mạnh ở ấp Điện Ảnh, xã Phước Thiện vẫn đang tất bật chuẩn bị gặt 2 sào lúa để làm đất cho mùa vụ tiếp theo. Theo bà Mạnh, từ khi đập tràn M26 được nâng cấp, người trồng lúa nơi đây không còn lo thiếu nước. Để sử dụng nước, những hộ có ruộng phải đăng ký và xuống giống đồng bộ, Ban Quản lý các công trình thủy lợi huyện sẽ triển khai đóng, mở đập cung cấp nước theo giai đoạn, chu kỳ phát triển của cây lúa. Từ đó, luôn đảm bảo nước phục vụ sản xuất cho người dân, đồng thời tiết kiệm nguồn nước, chống lãng phí. Bà Mạnh cho biết: “Từ khi có đập không lo thiếu nước sản xuất, vì thế mỗi năm gia đình tôi làm được 2-3 vụ lúa. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng được cấp nước tự do, thoải mái, chỉ giai đoạn làm đất chuẩn bị xuống giống, giai đoạn lúa làm đòng… thì cán bộ thủy nông mới xả nước về. Vì vậy, bà con trồng lúa ở đây phải làm đồng loạt để đảm bảo nguồn nước, chứ không phải mạnh ai nấy làm”.

Bà Lưu Thị Mạnh, ấp Điện Ảnh, xã Phước Thiện tất bật chuẩn bị gặt lúa để làm đất xuống giống vụ tới, dù đang là cao điểm mùa khô

Trên địa bàn huyện Bù Đốp hiện có 7 công trình hồ đập thủy lợi đảm bảo nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu cho hơn 3.500 ha đất sản xuất, trong đó có hơn 1.000 ha đất trồng lúa. Để đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn nước, huyện Bù Đốp phối hợp với Ban Quản lý các công trình thủy lợi huyện xây dựng kế hoạch điều tiết nguồn nước một cách khoa học và hợp lý. Đồng thời tuyên truyền, vận động người dân lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm, hiệu quả, phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ sinh học… Nhờ đó, luôn đảm bảo ổn định nguồn nước phục vụ sản xuất cho người dân.

Trước hiện tượng biến đổi khí hậu, thời tiết diễn biến thất thường ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất nông nghiệp, song song với đầu tư nâng cao chất lượng các công trình thủy lợi, việc áp dụng những biện pháp sử dụng nguồn nước tiết kiệm và hiệu quả là điều rất quan trọng trong đảm bảo nền nông nghiệp phát triển ổn định, bền vững, nhất là vào thời điểm khô hạn như hiện nay.

HV